مدرسه کار و کسب ؛ دکتر عباس منصورنژاد* – شاید عجیب به نظر برسد، اما یکی از بهترین کارهایی که میتوانید برای شروع سال جدید انجام دهید، این است که هیچ کاری نکنید!
بله، عجله برای شروع فعالیتهای جدید بدون بررسی عملکرد سال گذشته، نهتنها مفید نیست، بلکه میتواند آسیبزا باشد. توقفی هدفمند و هوشمندانه در اول سال، فرصتی ارزشمند برای آسیبشناسی سال گذشته فراهم میکند.
بدون این آسیبشناسی، حتی بهترین برنامهریزیها نیز از کیفیت و اثربخشی لازم برخوردار نخواهند بود. برای این منظور، لازم است ابتدا به سؤالات زیر پاسخ دهید:
۱. تحلیل عملکرد سال گذشته
اهدافی که در ابتدای سال تعیین کرده بودیم چه بودند؟
چرا به برخی از این اهداف نرسیدیم؟
نقاط ضعف و قوت ما در سال گذشته چه بودند؟
چه فرصتها و تهدیدهایی در مسیر ما وجود داشتند؟
چه بخشی از چالشها ناشی از عوامل داخلی سازمان بود و چه بخشی به عوامل بیرونی مرتبط میشد؟
کدام مشکلات تحت کنترل ما بودند و کدام موارد خارج از کنترل؟
۲. ارزیابی سه محور کلیدی موفقیت
برای یک آسیبشناسی دقیق و کاربردی، بهتر است عملکرد سال گذشته را در سه محور کلیدی زیر بررسی کنیم:
الف) تحلیل مالی
مدیریت مالی، یکی از ارکان اساسی موفقیت هر کسبوکار است. برای ارزیابی عملکرد مالی، سؤالات زیر را مطرح کنید:
کدام فعالیتها بیشترین سود را داشتند؟
در چه حوزههایی هزینههای اضافی کردیم؟
چه فرصتهای مالی ارزشمندی را از دست دادیم؟
در چه بخشهایی باید بیشتر سرمایهگذاری میکردیم؟
کجا باید صرفهجویی بیشتری انجام میدادیم؟
کدام فعالیتها برخلاف تصور ما، سودآوری بیشتری داشتند؟
کدام فعالیتها بر خلاف انتظار، بازدهی پایینی داشتند؟
ب) تحلیل شبکهسازی
هیچ رشد و توسعهای بدون شبکهسازی مؤثر امکانپذیر نیست. بهویژه در جوامعی مانند ما که روابط انسانی و تعاملات تأثیرگذار هستند، داشتن شبکهای قوی از ارتباطات ضروری است. برای تحلیل این بخش، سؤالات زیر را از خود بپرسید:
چقدر ارتباطات ما در مسیر رشد و توسعه مفید بودند؟
چه افرادی نقش کلیدی در پیشرفت ما داشتند؟
از کدام ارتباطات مهم غافل شدیم؟
کدام مجموعهها در پایان سال برای ما هدایا ارسال کردند؟
در کجاها دچار توهم شبکهسازی شدیم؟ (یعنی بیشازحد با افراد تکراری ارتباط داشتیم، بدون آنکه ارتباط جدید و مؤثری شکل بگیرد.)
ج) تحلیل برندینگ
برند ما در ذهن و دل مخاطبان، همان تصویری است که از خود ارائه دادهایم. برای درک جایگاه واقعی برندمان، لازم است این پرسشها را بررسی کنیم:
آیا تصویری که مخاطبان از ما در ذهن دارند، با تصویری که میخواستیم داشته باشیم، همخوانی دارد؟
حضور ما در کدام مجموعهها به اعتبار برندمان کمک کرد و برعکس، در کدام فضاها، بدون ارزشافزوده یا حتی آسیبزا بود؟
تعاملات و جلسات ما با چه افرادی باعث رشد و تثبیت برندمان شد و در مقابل، کدام روابط بیفایده یا حتی مضر بودند؟
از کدام افراد، مجموعهها یا فرصتهای ارزشمند برای توسعه برند خود غفلت کردیم؟
۳. از آسیبشناسی تا برنامهریزی مؤثر
تحلیل دقیق و واقعبینانه این سه حوزه، به ما کمک میکند تا با دیدی روشنتر و تصمیمگیریهایی هوشمندانهتر وارد سال جدید شویم.
بنابراین، قبل از اینکه برای سال جدید برنامهریزی کنید، ابتدا سال گذشته را مرور کنید. این بررسی صادقانه، نقاط ضعف و قوت را آشکار میکند و به شما امکان میدهد برنامهای اثربخش، هدفمند و واقعگرایانه تدوین کنید—برنامهای که نهتنها جایگاه برند شما را تثبیت کند، بلکه مسیر رشد و موفقیت را نیز هموار سازد.
پس امسال را با یک توقف آگاهانه آغاز کنید، نه با یک شتاب بیبرنامه!
______________________________
* عباس منصورنژاد
– دکتری مدیریت
– کوچ حرفه ای مدیران عامل
– مدیر عامل مرکز مشاوره کسب وکار بهینه
